| Eigen huis
DOOR PETER KAVELAARS
Naast de auto van de zaak, is de eigen woning wel zo ongeveer het meest spraakmakende
fiscale onderwerp, en dan vooral de hypotheekrenteaftrek. Of beter nog: de
vraag of die nu wel of niet wordt afgeschaft. Dit is vooral een politiek
issue; fiscalisten interesseert het in de regel weinig. Afschaffing van de
hypotheekrenteaftrek levert een forse hoeveelheid geld op, maar die zal ongetwijfeld
gewoon weer terugvloeien naar de burger. Lood om oud ijzer dus? Dat weer
niet, want de verdeling van de XFX002terugsluisXFX002 is natuurlijk anders. Sommigen
zullen er bij winnen; sommigen bij verliezen. Maar als er dan toch ooit een
einde aan de hypotheekrenteaftrek komt - op termijn is dat denk ik onontkoombaar
- dan zal daar ongetwijfeld een ruim overgangsregime bij worden bedacht.
De wijze van afschaffing staat overigens wel vast: de eigen woning gaat naar
box 3; althans, als die dan nog bestaat.
Renteaftrek
Op kortere termijn is er nog geen spoor van afschaffing van de hypotheekrenteaftrek
te bekennen. Hoewel ook momenteel huiseigenaren wel alert moeten zijn: een
fiscaal risico zit in een klein hoekje. En vooral een hoekje dat niet altijd
beïnvloedbaar is. Denk bijvoorbeeld aan de werknemer die wordt uitgezonden
en zijn woning wil aanhouden. In principe is dat tijdens de detachering geen
eigen woning meer en daarmee vervalt de renteaftrek. Verhuur van de woning
gedurende die periode doet deze verschuiven naar box 3; dat heeft overigens
als voordeel dat de huuropbrengsten zelf onbelast blijven. Als de ( rente
-)lasten van de woning dus laag zijn, is dat aantrekkelijk. Overigens is
er in de wet voor naar het buitenland gedetacheerde werknemers, wel een mogelijkheid
om de in Nederland aangehouden woning als eigen woning te blijven aanmerken;
de rente blijft dan gewoon aftrekbaar. Alleen het probleem is dan vaak, dat
er geen, of niet voldoende, belast inkomen tegenover staat; tijdens de detacheringperiode
wordt bijvoorbeeld het loon doorgaans in het buitenland belast. Dan heb je
dus niet veel aan de aftrekpost. Gelukkig kan die wel doorschuiven naar de
daaropvolgende jaren. Als men dan weer terugkeert, is de aftrekpost alsnog
te vergelden. Dat moet dan wel binnen acht jaren.
Een ander geval waarbij men met de renteaftrek moet oppassen,
betreft echtscheiding. Als de partner, die de woning verlaat, de hypotheekrente
(deels) blijft betalen,
dan is die rente nog gedurende twee jaren aftrekbaar. Daarna gaat de woning,
of het aandeel daarin, voor die partner naar box 3 en is hij/zij de hypotheekrenteaftrek
kwijt. Het is dan verstandig om de woning in het kader van de scheiding maar
toe te delen aan de ex-partner, die in de woning is achtergebleven. De schuld
gaat dan natuurlijk ook mee en daarmee de renteaftrek. Vervolgens kan die
ex-partner voor de hogere rentelast gecompenseerd worden door een hogere
alimentatie te
ontvangen; die alimentatie is aftrekbaar bij de betalende ex-partner en uiteraard
belast bij de ontvangende partij. Zo voorkomt men dat er na de tweejaarstermijn
een fiscaal probleem ontstaat. Overigens kunnen er in dit soort gevallen
nog wel meer fiscale problemen ontstaan rondom de renteaftrek. Immers,
onder de
huidige wetgeving geldt dat voor zover een nieuwe woning kan worden gekocht
met vermogen ontleend aan een verkochte woning, is in zoverre geen renteaftrek
meer mogelijk. Dit kan vooral ook in echtscheidingssituaties problemen opleveren,
waarop men bedacht moet zijn. Fiscaal 2005
Wat is er voor volgend jaar te verwachten rondom de eigen woning? Drie wijzigingen:
in de eerste plaats wordt de zogenoemde werkruimteregeling aangepast. Dat
is van belang voor degenen die in de eigen woning een werk- of praktijkruimte
hebben. Van die regeling kunnen we vooral zeggen dat die heel ingewikkeld
is. Leuker is dan ook om te melden dat het eigenwoningforfait voor de eigen
woning wordt verlaagd. Momenteel bedraagt het forfait 0,85 procent van de
WOZ-waarde; in verband met de gestegen prijzen van woningen gedurende de
afgelopen jaren wordt dat verlaagd tot 0,6 procent; maar dan overigens wel
over de nieuw vast te stellen hogere WOZ-waarde voor de periode 2005-2006.
En tot slot dan voor degenen die hun woning niet of laag hebben gefinancierd:
voor hen geldt dat voortaan geen bijtelling meer behoeft plaats te vinden
bij het inkomen: als het eigenwoningforfait verminderd met de eventuele rente,
dus positief is, dan wordt dat bedrag verlaagd tot nihil. De wetgever beoogt
hiermee aflossing van de eigenwoningschuld te stimuleren. Het zal duidelijk
zijn dat dit voordeel vooral bij ouderen terecht zal komen.
Peter Kavelaars is verbonden aan Deloitte Belastingadviseurs
en hoogleraar fiscale economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.
Copyright (c) 2004 Het Financiële Dagblad |
